Birincil sosyal ilişkilerin hakim olduğu kırsal kesimlerde ilişkiler daha samimi ve içtendir. Kentlerde ise ikincil ilişki biçimi görülür. İlişkiler soğuk ve bireyseldir.
Bu ilişki tipleriyle ilgili bazı özellikler şunlardır:
I. Biz duygusu hakimdir. II. Uzun süreli ilişkiler söz konusudur. III. Çıkarlar ön plandadır. IV. Yazılı kurallar vardır
Bir kişinin belli bir anda toplumda sahip olduğu yeri ve konumudur. Mühendis, öğretmen, kapıcı, işçi, anne, erkek olma gibi. Bunların bazıları doğuştan, bazıları sonradan edinilir.
Yukarıda tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Dershaneye giden bir öğrenciden sınavı kazanması beklenirken, bir taksi şoföründen aracını trafik kurallarına uygun biçimde kullanması beklenir.
Bu örneklerden ulaşılacak sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Bireyin kendi çaba ve başarılarına, yeteneklerine göre elde ettiği statüsüne “kazanılmış statü” denir.
Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma uyan bir örnektir?
Her sosyal rolün toplum tarafından belirlenen davranış kalıpları vardır. Bireyler rollerinin gereği olan bu davranışları yapmak zorundadırlar. Sosyolojide bu duruma rol beklentisi denir.
Aşağıdakilerden hangisi rol beklentisine uygun bir davranış değildir?
Oğlunun öğretmeni olan bir annenin, oğluna başarılı olmadığında kötü not verirken zorlanması, aşağıdaki durumlardan hangisine örnektir?
Kişinin yerine getirdiği roller birbirine benziyorsa bu roller birbirini kolaylaştırır. Bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?
Ayşe Hanım evinde anne, işyerinde öğretmen, mahallede komşu, dernekte üye, akrabalar arasında hala, teyze, yenge gibi statülere sahip olabilir.
Bunlar içinde Ayşe Hanım'ın en etkin olduğu statüye ne ad verilir?
Öğretmenlik, mühendislik, ustalık gibi statüler, kazanılmış statülere örnek olarak gösterilebilirler.
Aşağıdakilerden hangisi kazanılmış statü için söylenemez?
Irk, din, cinsiyet, soy gibi statüler, verilmiş statüye örnek olarak gösterilebilirler. Aşağıdakilerden hangisi verilmiş statü için söylenemez?
Toplumdaki bireyler, statülerine uygun davranışları yerine getirmekle sorumludurlar. Kişi, sahip olduğu toplumsal statü gereği yerine getirmesi beklenen davranışları yapmak durumundadır.
Buna göre, bireyin toplumda statüsüne uygun olarak yapması gereken davranışlara ne ad verilir?
Toplumsal yaşamda bireyin toplumsal rolünü gerçekleştirme derecesine bağlı olarak kazandığı saygınlığa toplumsal prestij adı verilir.
Bu parçada, toplumsal prestijin hangi özelliği üzerinde durulmuştur?
İnsanların sahip oldukları statüleri kendi başına bir değer değildir. Bireyin toplum içindeki saygınlığını belirleyen statüsüne ilişkin rollerini gerçekleştirebilmesidir. Bunun içindir ki, aynı statüye sahip kişiler toplumda farklı muamele görebilirler.
Parçada açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Kişinin sahip olduğu farklı statüdeki rollerin birbirini zorlaştırmasına rol çatışması denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi rol çatışmasına örnek verilebilir?
Toplumda insanların sahip oldukları yerleri ve konumları vardır. Çevresindeki insanların bireye uygun gördükleri bu yer ona belli haklar sağlarken beraberinde bireye bazı sorumluluklar da verir.
Parçada açıklaması yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Statü, bir kişinin toplum içindeki yerini belirtir. Bireyin yerini, konumunu belirten statüsü ona belli ayrıcalıklar ve haklar sağlar.
Aşağıdakilerden hangisi statüye örnek olarak verilemez?
Bir kişi hem aile babası hem doktor hem de müzikle ilgili olabilir ama o kişinin geçimini temin ettiği toplumun gözünde asıl mesleği olarak görülen bir konumu ve o konumun gerektirdiği görevleri vardır.
Bu parçada aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisi örneklendirilmiştir?
Toplumsal normlar insanlar arası ilişkileri belirleyen, dolayısıyla insanların sosyalleşmesini sağlayan kurallardan oluşur. Sosyal kontrol ise toplumsal normlara uyulup uyulmadığını denetler. Uyum sorunu yaşayan bireyler üzerinde yaptırım uygulanabilir.
Yukarıdaki parçayla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
İnsan düşünen bir varlıktır ya da insan sosyal bir varlıktır gibi düşünceleri çok sık kullanırız. Düşünmenin ne olduğunu biliyoruz da sosyallik nedir acaba? Sosyallikten kastedilen, sosyalleşmektir aslında. Sosyalleşmek ise toplumun normlarını değerlerini bilip toplumsal ilişkilerini buna göre düzenlemektir. Sosyalleşme; önce ailede başlar daha sonra sokak, okul, işyeri gibi ortamlarda devam eder. İletişim araçlarının sosyalleşmeyi hızlandıran bir özelliğe sahip olduğunu unutmamak gerekir.
Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşamayız?
Bir kasabada doktorluk yapan bir adam, yalnızca çalıştığı sağlık ocağında değil, alışveriş için girdiği mağazada, oturduğu mahallede, girdiği kahvehane gibi yerlerde diğer bireylerle müşteri statüsüyle değil, doktor statüsüyle daha çok tanınır ve bu statüsüyle sosyal ilişkilere katılır.
Bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?
