SORU BANKASI Filtrele

Destan / Efsane Ünite / Modül Soruları


Soru 1

Efsane; kişi, yer ve olayları konu alan, inandırıcılık özelliğine sahip, çoğu zaman olağanüstülüklere yer veren, belirli bir üsluba ve şekle bağlı olmayan, kaynaklarını genellikle geçmişin derinliklerinden alan kısa, yalın, ağızdan ağıza aktarılan anonim halk ürünüdür.

Bu tanımdan hareketle efsanelerle ilgili olarak

I. Dilden dile anlatılagelen sözlü ürünlerdir.
II. Ozanlar tarafından kopuz eşliğinde söylenir.
III. Milletlerin var olma mücadelelerini anlatır.
IV. Uzun soluklu, manzum, yazılı ürünlerdir.

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız IB) I ve IIC) I ve III
D) II ve IIIE) III ve IV

Soru 2

I
Dört yüz yıl sonra Ergenekon’da kendileri ve sürüleri o kadar çoğaldılar ki buraya sığmadılar. Bu sebepten bir yere toplanıp konuştular. Dediler ki atalarımızdan işittik. Ergenekon’un dışında geniş yerler, güzel yurtlar varmış. Bizim yurdumuz eskiden o yerlerde imiş. Dağların arasından yol izleyip bulalım. Göçüp çıkalım. Her kim bize dostum derse onunla görüşelim. Düşmanlarla görüşelim, dediler.

II
Seferberlik yıllarında Rus orduları ilerleyerek Hasankale’nin doğusundaki Taşlı Güney köyüne saldırıya geçerler. O sırada köye dağ yoluyla Ardıçlı köyünden eski bir faytonla gelin getiriliyormuş. Gelin arabası Taşlı Güney köyüne yaklaşırken top ve silah seslerini duyan gelin, düşman eline geçmekten korkarak o anda, "Allah’ım bizi düşman eline düşmektense taş kes." diye yalvarmış. Gelinin duasının kabul edilip gelinin, arabasıyla taş kesildiğine inanılır. Şimdi o taşa Gelin Taşı derler.

Verilen metinlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) I. parça destan, II. parça efsane özelliği taşır.
B) II. parçada olayların geçtiği yer bellidir.
C) II. parça konuşma diliyle aktarılan kısa halk anlatısıdır.
D) Destanlar tarihî gerçek olaylara dayanır.
E) II. parçada dile getirilenler tamamen gerçektir.

Soru 3

(Halife ordusu İstanbul üzerine yürür. Kayser Asatur, Battal’ı yenemeyeceğini anlar, cadılardan yardım diler. Kûzende Cadı, askeriyle savaş alanına gelir.)

… Seyyid, Aşkar’ı sürdü, ileri geldi, tîg (kılıç) çaldı, lâîni (lanetlenmiş yaratığı) iki pâre (parça) eyledi. Câzûlar leşkerinden (askerinden) grîv (bağırtı, çığlık) koptu. İslam leşkeri tekbîr getirip at saldılar. Seyyid dahi nâra urdu, hamle eyledi. Câzû leşkeri ayruk (artık) durmadılar. Kûzende’nin gövdesin alıp kaçtılar.

Bu metinle ilgili,

I. Dinî kavramlar kullanılmıştır.
II. Anlatıcı Seyyid Battal Gazi’dir.
III. Mekân belirli ancak zaman belirsizdir.
IV. Öyküleyici anlatım biçiminden yararlanılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A) Yalnız IB) Yalnız IIC) I ve II
D) II ve IIIE) III ve IV

Soru 4

Kırgızca Metin

Bu baybiçe Çıırıçı /Manastı sır beşikke bölödü.

Manastı Hızır cölüdü, /Manas kabak cerden buguldu,

Kıpır minen busurman /Manastın kabarı mıktap uguldu

Manas emi küülödü /Manas beşikte çatıp sölödü:

“Ak sakal ateke Cakıp Kan /Busurman colun açamın

Kapırdın malın çaçamın /Kapırga ketet kılamın

Busurman colın açamın /Cakıp Kan oşu kepti ukkanda

Ala baş corgo çaar at /Alıp kelip tokuttu…

Günümüz Türkçesiyle

Bu baybiçe Çıırıçı /Manas’ı altın beşikte beledi /Manas’ı Hızır bekledi /Manas beşiğinden doğruldu /Kâfir ile Müslüman’a /Manas’ın bu işi hemen /duyuruldu. /Manas hem gülüyordu /Hem de beşikte yatıp söylüyordu: /“Ak sakal atam Yakup Han, /Müslüman’ın yolunu açacağım /Kâfirin malını dağıtacağım /Müslüman’a yardıma koşacağım.” /Yakup Han bu sözü duyunca /Ala baş yörük atı /Alıp gelip eyerletti.…

Bu dizelerden Manas’ın kişisel özelliklerinden hangilerine ulaşılabilir?

A) Sabırlı, anlayışlı ve iyi kalplidir
B) İnançlı, cesur ve yardımseverdir.
C) İleri görüşlü, gururlu ve disiplinlidir.
D) Hoşgörülü, merhametli, sakindir.
E) Mantıklı, açık sözlü ve alçak gönüllüdür.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Türk destanlarında kullanılan motiflerden biri değildir?

A) Yada taşıB) Kırk sayısıC) Rüya
D) EjderhaE) Kök Böri

Soru 6

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde boş bırakılan yere cümle sonunda yay ayraçla verilen ifadenin getirilmesi bilgi yanlışına neden olur?

A) Cengiz Han’ın hayatı, kişiliği ve fetihlerini konu alan Cengizname günümüze kadar yaşatılmış İslami Dönem ........... destanıdır. (Türk)
B) Danişmentname ya da ........... , Anadolu’da Danişmentlilerin kurucusu etrafında oluşmuştur. (Danişment Gazi Destanı)
C) ........... , tarihî bir şahsiyet olan Battal Gazi’nin menkıbevi hayatını, Anadolu’ya yerleşen Müslüman Türklerin gözüyle aktaran bir destandır. (Battalname)
D) ........... , halkın gözünde adaleti, yiğitliği, yardımseverliği ve inancı ifade ettiğinden Türk halkının gönlüne girmiş bir kahramandır. (Köroğlu)
E) Satuk Buğra Han Destanı, ........... hükümdarı Abdülkerim Satuk Buğra Han’ın kişiliğini, İslam dinini kabulünü ve İslamiyet’i yaymak için verdiği mücadeleleri anlatan bir destandır. (Moğol)

Soru 7

İlk yirmi iki kişi, yeni gelen iki kişi ile tanıştı. Onlara, dediler ki: "Erler! İskender gelip geçici adamdır. Bir yerde durmaz nasıl olsa buradan gider. Biz de yurdumuzda kalırız." ve o iki kişiye: "Durun, kalın, eğlenin!" anlamında şu sözü söylediler: "Kalaç!" Sonra bu iki kişi ile çocukları Kalaç diye anıldılar. İki kabile Kalaçların kökü oldu. Nihayet İskender geldi. Baktı ki bunlar uzun saçlı insanlar, üzerlerinde Türk alametleri var: "Bunlar Türk'e benziyor." dedi. Bu söz o adamlara ad oldu. Bu yirmi dört kabile Türkmen diye anıldı.

Yukarıdaki parça ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Öğretici bir metinden alınmıştır.
B) İlahi bakış açısı ile yazılmıştır.
C) Kahraman bakış açısı vardır.
D) Yazılı edebiyat ürünüdür.
E) Gözlemci bakış açısından yararlanılmıştır.

Soru 8

I
Uygur ilinde, Hulin adında bir dağ vardı. Bu dağdan Tuğla ve Selenge adında iki ırmak çıkardı. Bir gece bu iki ırmak arasındaki bir ağaca gökten mavi bir ışık indi. Ağacın gövdesinde gittikçe kabaran bir şişkinlik meydana geldi. Bir gün bu şişkinlik yarıldı, içinden beş çocuk çıktı. Halk bunları alıp büyüttü, hepsine ayrı ayrı adlar koydu.

II
Hz. Muhammed kanatlı atı Burak'ın sırtında göklere yükseldiği "Miraç Gecesi'nde" gök katlarında kendinden önceki peygamberleri görür. Bunlar arasında birini tanıyamaz ve Cebrail'e bunun kim olduğunu sorar. Cebrail: “Bu peygamber değildir. Bu sizin ölümünüzden üç asır sonra dünyaya inecek olan bir ruhtur. Türkistan'da sizin dininizi yayacak olan bu ruh " Abdülkerim Saltuk Buğra Han" adını alacaktır.”

Bu destan parçalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) I. parça İslamiyet öncesi, II. parça İslami döneme aittir.
B) I. parçada mekân belirsiz II. parçada belirlidir
C) I. parçada açıklayıcı, II. parçada tartışmacı anlatım kullanılmıştır.
D) I. parçada dinî, II. parçada evrensel ögelere yer verilmiştir.
E) Her iki parçada da tarihî bir gerçeklik söz konusudur.

Soru 9

Aşağıdakilerin hangisinde aynı cümlede birden fazla sıfat tamlaması kullanılmıştır?

A) Masmavi göğün altında uzanmış yatıyorum, hayaller kurarak.
B) Evimiz çıkmaz sokağın sonunda, yeşil boyalı bir evdi.
C) Lokman Hekim, ölüme çare arayıp durmuş yıllarca.
D) Evin duvarına kocaman resimler yapmış çocuklar.
E) Köy çocukları okula gidebilmek için bir çare arıyorlar.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Destan Dönemi ile ilgili bir kavram değildir?

A) KurganB) KülliyeC) Kopuz
D) BalbalE) Şölen

Soru 11

Bu destan Makedonyalı İskender’in ........ yüzyılda sefere çıkmasını, Türk yurdu üzerine gelmesini, Türk hükümdarı ....... doğuya çekilmesini ve İskender’in Türk yurdundan ayrılmasını anlatır. ....... yüzyıla kadar Türkler arasında yaşayan bu destanın konusundan ........ , Divanu Lugati’t-Türk’te Türkmen sözcüğünün açıklamasında söz etmiştir.

Metinde boş bırakılan yerlere, aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A) MÖ V., Şu’nun, X., Ahmet Yesevi
B) MÖ IV., Şu’nun, XI., Kaşgarlı Mahmut
C) MÖ IV., Şu’nun, XI., Firdevsî
D) MÖ IV., Alp Er Tunga’nın, X., Kaşgarlı Mahmut
E) MÖ IV., Alp Er Tunga’nın, XI., Yusuf Has Hacib

Soru 12

Edebî türler arasında en eski tür olarak destanı görebiliriz. Destanlar, kavimlerin millet olma zamanlarında söylenmiş, o milletin başından geçen olayları, yaşantısını, mücadelesini gösteren manzum türlerdir. Saz çalma ve şiir söyleme yeteneğine sahip olan şairler tarafından söylenen bu şiirler, sonradan yazıya geçirilmiştir. Her milletin destanı olabilir ama Türk milleti, destan bakımından çok zengindir.

Yukarıdaki parçada destan türü ile ilgili hangi bilgiye ulaşılamaz?

A) Çok eski zamanlarda doğduğu
B) Halkın yaşantısından kaynaklandığı
C) Söyleyeni belli olan destanların olduğu
D) Milletimizin destan bakımından zengin olduğu
E) Sonradan yazıya geçirildiği

Soru 13

İlk yirmi iki kişi, yeni gelen iki kişi ile tanıştı. Onlara, dediler ki: "Erler! İskender gelip geçici adamdır. Bir yerde durmaz nasıl olsa buradan gider. Biz de yurdumuzda kalırız." ve o iki kişiye: "Durun, kalın, eğlenin!" anlamında şu sözü söylediler: "Kalaç!" Sonra bu iki kişi ile çocukları Kalaç diye anıldılar. İki kabile Kalaçların kökü oldu. Nihayet İskender geldi. Baktı ki bunlar uzun saçlı insanlar, üzerlerinde Türk alametleri var: "Bunlar Türk'e benziyor." dedi. Bu söz o adamlara ad oldu. Bu yirmi dört kabile Türkmen diye anıldı.

Yukarıdaki metin Türk destanlarından hangisinden alınmıştır?

A) Alp Er TungaB) ŞuC) Türeyiş
D) GöçE) Ergenekon

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet'ten sonraki doğal Türk destanlarından değildir?

A) Manas B) Köroğlu
C) Danişment Gazi D) Edige
E) Atilla

Soru 15

Oğuz Kağan Destanı’ndan

… oguz

kağan begler il künlerge çarlıg birdi.

Takı tedi, kim: men sillerge koldum kağan,

alalıng ya takı kalkan, tamga bizge bolsun buyan,

kök böri bolsungıl uran; temür çıdalar bol orman,

av yirde yürüsün kulan,

takı taluy, takı müren, kün tug bolgıl, kök kurıkan, tep tedi…

Günümüz Türkçesiyle:

… Oğuz Kağan beylere ve halka buyruk verdi ve “Ben sizlere oldum kağan, Alalım yay ile kalkan, Nişan olsun bize buyan, Bozkurt olsun (bize) uran, Demir kargı olsun orman, Daha deniz, daha müren, Güneş bayrak, gök kurıkan.” dedi…

Bu parçadan Türklerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi kesinlikle çıkarılır?

A) Gök Tanrı inancına bağlı olduklarına
B) Hayvancılık ve tarımla ilgilendiklerine
C) Cihan hâkimiyeti ülküsünü taşıdıklarına
D) Devlet işlerini kurultayda görüştüklerine
E) Bilgili ve tecrübeli kişilere değer verdiklerine

Soru 16

Destan, İÖ VII. yüzyılda İranlılarla çetin savaşlara girişen, İran’ı birkaç kez yenen, sonunda hile ile öldürülen (İÖ 624) Saka Türklerinin yiğit hükümdarının maceraları etrafında oluşmuştur. Elimizde bu destana ait yazılı bir metin bulunmamaktadır. İran şairi Firdevsi’nin "934(?)-1020(?)" Şehname adlı eserinde bu destan kahramanından bahsedilir. İranlılar, Türklerin bu kahramanına Efrasiyab diyorlardı. Aşağıdaki parça Şehname’den alınmıştır:

● Peşenk’in beyni alevlendi. Çünkü karşısında, Efrasiyab’ın selvi gibi boyunu,

● Aslan gibi göğsünü, pazısını, fil gibi kuvvetini, birkaç millik mesafeye kadar uzanan gölgesini,

● Keskin bir kılıcı andırır dilini, derya gibi geniş yüreğini, yağmurlar yağdıran bir bulut kadar cömert elini görmüştü.

● Derhâl ona, kılıcını çekerek kendi ordusuyla İran’a yürümesini buyurdu.

● Peşenk, ölümünden sonra yerine geçecek ve adını her zaman yaşatacak olan

● Bu kadar hünerli bir oğula sahip bulunduğunu görerek duyduğu iftiharla başı güneşe yükseldi.

● Efrasiyab da yüreği savaş duyguları ve başı da sabırsızlıkla dolu olarak Peşenk’in huzurundan çıktı.

Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?

A) ŞuB) GöçC) Ergenekon
D) Alp Er TungaE) Oğuz Kağan

Soru 17

I. Ergenekon-Demir Dağ
II. Bozkurt-Dişi Kurt
III. Yaratılış-Tanrı Kayrahan
IV. Göç-Yada Taşı
V. Oğuz Kağan-Demir

Yukarıdaki verilen motifin ait olduğu destan hangisinde yanlış verilmiştir?

A) IB) IIC) IIID) IVE) V

Soru 18

Destana ismini veren Türk hükümdarı MÖ IV. yüzyılda yaşamıştır. Onun mücadeleleri etrafında söylenen ve Makedonyalı Büyük İskender’in Türk illerine yürüyüşü ile birleştirilen bu destan, Türkler arasında XI. yüzyıla kadar yaşamış ve bu yüzyılda Kaşgarlı Mahmut tarafından yazıya geçirilmiştir. Kaşgarlı Mahmut “Türkmen” maddesinde sözcüğü açıkladıktan sonra: “Bunlara Türkmen denilmesinde bir hikâye vardır, şöyledir.” diyerek destanın konusunu düzyazı hâlinde kendi anlatımıyla aktarmıştır.

Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Alp Er TungaB) Oğuz KağanC) Attila
D) TimurE) Şu

Soru 19

Tanrı bir gün insana, şöyle bir buyruk verdi:
İn suların dibine, bir toprak getir, dedi,
İnsan daldı sulara, aldı bir avuç toprak,
Sulardan çıkıp verdi, Tanrı'sına sunarak.
Yaratılın yer dedi, Tanrı sulara saçtı
Yeryüzü yaratıldı, denizler karalaştı.

Dünya’nın yaratılışını dile getiren bu parça aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?

A) MasalB) EfsaneC) Destan
D) HikâyeE) Roman

Soru 20

İran tahtına geçen Zev öldükten sonra Afrasiyab İran'ı almak için yeni bir savaş açtı. Zal ihtiyar olduğu için oğlu Rüstem'i yolladı. İran'ın yetiştirdiği en büyük kahraman Zaloğlu Rüstem Afrasiyab'ın üzerine yürüdü.

Yukarıda bir bölümü verilen destanın adı, ait olduğu millet ve destanda Afrasiyab olarak geçen hükümdarın adı hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Gılgamış, Sümer, Atilla B) İgor, Rus, Manas
C) Şehname, İran, Alp Er Tunga D) İlyada, Yunan, Oğuz Kağan
E) Kalavela, Fin, Şu
Seçilen
Soru
Sayısı
0
123
3 Sayfada Toplam 53 soru listeleniyor