Türklerin tarih boyunca kurduğu devletlerde farklı din ve mezheplerden insanlar bir arada yaşamıştır. Egemenlikleri altındaki insanlara din ve inançlarından dolayı herhangi bir baskı uygulanmamıştır. Farklı dinlerden topluluklar, Anadolu’da yüzyıllar boyunca birbirlerinin inançlarına ve değerlerine saygı göstererek yaşamışlardır. Farklı din ve inançların bir arada yaşamasının en güzel örneğini oluşturmuşlardır.
Yukarıda verilen parçada toplumu bir arada tutan bağlardan hangisi üzerinde durulmuştur?
Gaznelilerde görülen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, İslamiyetten önceki Türk yaşamından farklı bir özellik taşımaktadır?
Karahanlıların;
özelliklerinden hangileri, ulusçu bir devlet özelliği taşıdıklarına kanıt olarak gösterilebilir?
Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır. Dört ana karakter arasında geçen konuşmalardan oluşur. Bu konuşmalar yoluyla iyi bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği anlatılır. Hükümdar Küntogdı hukuku ve adaleti, Vezir Aytoldı saadeti ve devleti, Öğdülmiş aklı, Odgurmış ise kaanati temsil eder.
Verilen bilgiden hareketle Kutadgu Bilig´in hangi alanda yazılan bir eser olduğu söylenebilir?
Gazneli Mahmut, Harezm ’i topraklarına katması sonrasında Biruni de Gazne şehrine gelerek burada Gaznelilerin himayesine girdi. Gazneli Mahmut ’un da desteğiyle saraya gelen Biruni, Gazne sarayında büyük ilgi gördü. Gaznelilerle birlikte seferlere katıldı. Hindistan ’ın alınmasından sonra oradaki bilim insanları arasına katılarak “Nedene ” şehrine yerleşti. Bir süre burada bilimsel çalışmalarına devam etti.
Verilen bilgilere göre Gazneli Mahmut´un aşağıdakilerden hangisine önem verdiği söylenebilir?
Karahanlılar, İslamiyeti kabul etmelerine rağmen eski Türk diline bağlı kalmışlardır.
Karahanlıların bu tutumlarıyla,
durumlarından hangilerini korumaya çalıştıkları söylenebilir?
Divanu Lugati ’t-Türk Kaşgarlı Mahmut ’un yazdığı Türkçe-Arapça sözlüktür. Türkçe ’nin önemli bir dil olduğunu anlatmak, Arapları Türk hakimiyetine alıştırmak ve Türkçe öğrenmeye teşvik etmek için yazılmıştır. Bir sözlük olmasının yanı sıra yazıldığı döneme dair birçok önemli bilgiyi içeren ansiklopedik bir eserdir. Eserde Türk dünyasını gösteren bir de harita bulunur.
Bu bilgilerden hareketle Divanu Lugati ’t-Türk ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
Alp Tegin tarafından kurulan Türk-İslam devletiydi. Devletin başkenti Gazne ’ydi. Gazneliler, halifeliğin koruyuculuğunu üslendiler ve İslamiyet ’i Hindistan ’a yaymak için 17 sefer düzenlediler. Bu seferler sonucunda Kuzey Hindistan, Gazneli Devleti topraklarına katıldı.
Verilen bilgilerden hareketle Gazneliler ile iligli aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Gaznelilerde resmi dil Arapça ve Farsça olmakla birlikte, halk arasında Arapça ve Farsça dışında Türkçe de konuşulmaktaydı.
Bu bilgiden yola çıkılarak Gaznelilerile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Selçuklular, Oğuzların Kınık boyundadı. Devlet adını, kurucusu Selçuk Bey ’den aldı. Tuğrul Bey zamanında Gazneliler ile Dandanakan Savaşı yapıldı ve savaşın kazanılmasıyla devletin kuruluşu tamamlandı.Tuğrul Bey, Anadolu ’yu fethetmeyi hedefledi ve Doğu Roma İmparatorluğu ’yla yapılan Pasinler Savaşı ’nı (1048) kazandı. Bu, Selçuklu Türkleri ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında yapılan ilk büyük savaştı. Halife, Tuğrul Bey ’e İslamiyet ’e katkılarından dolayı kılıç kuşattı ve “Doğunun ve Batının Sultanı ” unvanını verdi.
Verilen bilgilere göre Büyük Selçuklu Devleti ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
Karahanlılarda resmi dil Türkçe olmakla birlikte, ülkede bazı İslami deyimlerin de kullanıldığı görülmüştür.
Buna göre Karahanlılar ile ilgili,
yorumlarından hagileri yapılamaz?
Türkler, yaşadıkları geniş coğrafya içinde farklı gruplar altında genellikle birbirinden bağımsız beyler tarafından yönetilen, topluluklar halinde yaşayan bir milletti. Bu topluluklara boy denirdi. Türk boyları, taşınması ve kurulması kolay olduğu için yurt adı verilen çadırlarda yaşarlardı. Çadırların içine sermek için halı ve kilim dokurlardı. Yaşadıkları bölgedeki iklim ve toprak yapısı hayvancılığı, demirin bol olması da madenciliği ön plana çıkarıyordu. Hayvanlardan elde ettikleri ürünler yaşamsal ihtiyaçlarını karşılarken, ticaret için de önemliydi. Türk boyları kendilerine ait bölgelerde yaşar, ancak kuraklık ve otlakların bitme durumunda veya savaşlarda kendilerine ait bölgelerin dışına göç ederlerdi. Zorlu şartlarda hayatta kalmayı öğrenen Türkler, çevresindeki kaynakları da değerlendirdiler. Türkler çevrelerinde bulunan altın, gümüş, demir gibi çeşitli madenleri işlediler. Savaşçı bir millet oldukları için savaş aletleri yapımına yarayan demir işçiliği konusundaki ustalıklarıyla ön plana çıktılar.
Verilen bilgilerden hareketle eski Türk topluluklarının yaşamı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Yukarıdaki kavram haritasında özellikleri verilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda Orhun Yazıtları´ndan alınan parçadaki bilgiler doğrultusunda Kök Türk (Göktürk) Devleti ’nin gücünü kaybetmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Uygur şehir harabelerinde 8. ve 9. yüzyıllardan kalma Budist ve Maniheist duvar resimleri ile minyatürler, Türk resminin bugüne kadar bilinen en eski örnekleridir.
Verilen bilgi Uygurların hangi alanda geliştiklerine kanıttır?
Yukarıda Orhun Yazıtları´ndan alınan parçadaki bilgiler doğrultusunda Kök Türkler (Göktürkler) ile ilgili aşağıdakilerden hangi söylenemez?
Arkeologlar, Asya ’nın Altay Dağları ’nda eski Türklere ait olduğu düşünülen kurganlar bulmuşlardır. Bu kurganlar arasında Pazırık Kurganı, Türk tarihi açısından önemli bulgulara sahiptir. Kurgandan halılar, at arabası, giyim eşyaları ve değerli birçok metal eşya çıkarılmıştır. Pazırık Kurganı ’ndan çıkarılan halı, dünyanın bilinen en eski halısıdır.
Verilen anlatımdan hareketle eski Türklerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
"Ondan sonra oğul, babaya benzemediği için bilgisiz kağanlar devletin başına geçmiş. Kağanların yardımcıları da bilgisiz kişilermiş. Türk halkı da Çin´in tatlı sözüne, ipeğine kandığı için Çin hakimiyetine girmiş. Gök Tanrı Türk milleti yok olmasın diye babam İlteriş Kağan ile annem il Bilge Hatun´u tahta çıkarmış."
Orhun Yazıtları´ndan alınan yukarıdaki parçadan hareketle Kök Türkler (Göktürkler) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
"İşte bu iki ailenin öncülüğünde, dışarı çıkmanın yolu aranıyordu. Fakat bu geniş aradan çıkmanın yolunu bilmiyorlardı. İçlerinden akıllı bir demirci çıkıp dağın bir yerinde demir madeni olduğunu ve burayı eriterek dışarı çıkabileceklerini söylüyordu. Çoluk çocuk, yaşlı genç herkes elinden geldiğince çalıştı. En yaşlı Türk adamları körükleri ateşledi ve ellerini göğe kaldırarak Gök Tanrı´ya yalvarmaya başladı."
Kök Türklere ait Ergenekon Destanı´nda geçen yukarıdaki parçadan hareketle, Kök Türkler (Göktürkler) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Orta Asya ’da yaşayan ilk Türk toplumlarında, ölen savaşçıların mezarlarının başlarına kahramanlıklarını temsil etmek için kabaca yontulmuş heykeller dikilmekteydi.
Aşağıdakilerden hangisi ölen savaşçıların kahramanlıklarını temsil etmek için mezarlarının etrafına dikilen heykellere verilen isimdir?
