Kültür ve Miras Ünite / Modül Soruları

Tanzimat döneminde (1839-1876);

• Mülkiye ve Galatasaray Lisesi açılmıştır.
• Darülfünun (Üniversite) açılmıştır.
• Maarif Nezareti (Eğitim Bakanlığı) kurulmuştur.
• Darülmuallimin adlı erkek öğretmen okulu ve Darülmuallimat adlı kız öğretmen okulu açılmıştır.

Yukarıda verilenlere göre, Tanzimat dönemi yenilikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Posta hizmetleri için Posta Nezareti açılmıştır (1840) ve ilk önce Üsküdar-İzmit arasında posta yolu kurulmuştur. Sonra yurdun diğer bölgelerine yayılmıştır. 1855 yılında ise Telgraf Müdürlüğü kurulmuş, 1872 ’de posta ve telgraf hizmetleri birleştirilmiştir. Böylece haberleşmede yeni bir dönem başlamıştır.

Verilen bilgide yapılan çalışma, Osmanlı toplumuna doğrudan aşağıdaki alanlardan hangisinde fayda sağlamıştır?

II. Mahmut döneminde çuha (kumaş) imalathanesi açılmış ve yerli malı kullanımı teşvik edilmiştir.

II. Mahmut´un yapmış olduğu yukarıdaki çalışmaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti´nde yapılan aşağıdaki yeniliklerden hangisiyle halkın yönetime katıldığı söylenebilir?

III.Selim, İrade-i Cedid adında yeni bir hazine kurmuş, bu hazineden yararlanarak Nizam-ı Cedid adında Avrupa tarzında askeri bir ocak oluşturmuştur. Ayrıca III. Selim döneminde Avrupa başkentlerinde daimi elçilikler açılmış, Batılı eserler Türkçeye çevrilmiştir.

Buna göre III.Selim dönemiyle ilgili olarak;

1. Batı´daki gelişmeleri takip etmeye çalışmıştır.
2. Ekonomik ve askeri alanda yenilikler yapmıştır.
3. Ülkeler arası diplomatik ilişkilere önem vermiştir.

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Tanzimat Fermanı ’nın bazı maddeleri şu şekildedir:

• Osmanlı Devleti ’nde din, dil, ırk ayrımı olmaksızın hukuk önünde herkes eşittir.
• Osmanlı Devleti ’nde can, mal, namus güvenliği devlet garantisi altındadır.
• Gayrimüslim ya da Müslüman ayrımı yapılmaksızın herkesten adil ve gelirine göre vergi toplanacaktır.
• Askerlik, herkes için vatan görevi sayılacaktır.
• Rüşvet ve adam kayırmak yasaktır.
• Mahkemeler açık ve adil yapılacaktır.

Tanzimat Fermanı´nın verilen maddelerinden hareketle aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

II. Mahmut döneminde çeşitli alanlarda önemli ıslahatlar yapılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal alanda yapılan ıslahatlardan biridir?

• III. Selim (1789-1807) Nizam-ı Cedit (Yeni Düzen) adlı yeni bir ordu kurmuştur.

• II. Mahmut (1808-1839) Yeniçeri Ocağı ’nı kaldırarak Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı bir ordu kurmuştur.

Yapılan ıslahatlara bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı tarihinde ilk defa Lale Devri ile Batı kültürü ve kurumlarına yoğun bir ilgi başlamıştır. Lale Devri ’nde Osmanlılar, Batılılar ve bilhassa Fransızlarla iyi ilişkiler kurmuşlardır. Lale Devri ’nde birçok yenilik yapılmıştır. Bu dönemde ilk kez Avrupa ’da geçici elçilikler oluşturulmuştur. İlk kez “çiçek aşısı ” uygulanmıştır. Çini atölyeleri açılmıştır. 1720 yılında tulumbacıların yerine “itfaiye teşkilatı ” kurulmuştur. İtfaiye teşkilatı Osmanlı tarihinde batı örnek alınarak kurulan ilk teşkilat olmuştur.

Verilen bilgilerden hareketle, Lale Devri ile ilgili olarak;

1. Bu dönemde Osmanlı Devleti, Batı´nın gerisinde kaldığını kabul etmiştir.
2. Yapılan tüm yenilikler Fransa´dan örnek alınarak gerçekleştirilmiştir.
3. Siyasal, sosyal, kültürel ve sağlık alanlarında çalışmalar yapılmıştır.

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Sultan II. Mahmud, tımar sisteminin bozulmasından sonra asker ve vergi toplama işini üstlenen ve zamanla bölgelerinde güç kazanan toprak sahibi ayanlarla Sened-i İttifak ’ı imzalamıştır (1808). Bu senet ile Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişah yönettiği insanlara vergi ve askerlik konularında tavizler vermiştir. Bu senet sultanın iktidar gücünü kısıtlamıştır. Ayanlarla uzlaşı sağlandıktan sonra II. Mahmud ’un hedefi ıslahatlar yapmak olmuştur.

Verilen bilgilerden hareketle II. Mahmut dönemiyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

Lady Montagu, Osmanlı Devleti´ndeki Yahudiler hakkında, "Edirne´de zengin tüccarların çoğunun Yahudi oluşu dikkatimi çekti. Bunların nüfuzu çok kuvvetli, imtiyazları da Türklerinkinden fazla. Kendi kanunlarıyla idare edilen bir nevi cumhuriyet gibiler. Yahudiler birlik meydana getirdiklerinden, devletin bütün ticaretini ellerine almışlar. Her paşanın işlerini eline bıraktığı, sırlarını emanet ettiği bir kahyası var. Padişah´ın doktoru, hazinedarı ve tercümanı bile Yahudidir." demiştir.

Buna göre, Osmanlı Devleti´ndeki Yahudiler için,

1. Osmanlı Devleti´nde ticaretle uğraşan Yahudiler vardır.
2. Osmanlı Devleti´nde sarayda da görev almışlardır.
3. Yahudilerin sayıca en fazla olduğu şehir Edirne´dir.

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Alman seyyah Busbecq, Osmanlı Devleti´nde bulunduğu sürede gördükleri ile ilgili yazdığı eserde, "Türkler genel olarak hayvanlara düşkündür. Kuşlar evlerde sahipleriyle birlikte yaşar. Her köylü evinde çok veya az sayıda, kendi durumuna göre kuş barındırır. Türkler kedi, köpek gibi başıboş hayvanlar için de vakıflar kurar." demiştir.

Buna göre,

1. Türk kültüründe hayvanları koruyan bir anlayış vardır.
2. Osmanlı toplumunda yardımlaşma ve merhamet önemli bir değerdir.
3. Osmanlı Devleti, Avrupa kültürünün etkisiyle vakıflar kurmuştur.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

“Ramazan Bayramı, Türklerin en büyük bayramıdır ve bu bayramda övülmeye değer bir kurala uyarlar. Bu kural, bütün düşmanlarından özür dilemeleri ve onlarla barışmalarıdır. Çünkü eğer kalplerinde birine karşı kötülük varsa bayram yapamayacaklarına inanırlar. Bu üç gün zarfında tanıdıkları kimselere rastladıklarında onlarla öpüşürler, birbirlerine iyi bayramlar ve mutluluklar dilerler. ”

Seyyah Jean Thevenot ’un anlattıklarından hareketle, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan bayramlar ile igili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Lamartine isimli gezgin eserinde "İzmir´i, İstanbul´u, Suriye´yi ve Lübnan´ı gezin, oradaki Hristiyanlardan herhangi birine imparatorluğa karşı saygı duyup duymadığını sorun. Hepsi birden imparatorlukta uygulanan tarafsızlığı saygıyla anlatacaklardır." demiştir.

Lamartine bu sözlerinde Osmanlı Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?

Helmuth Von Moltke (Helmut Fon Moltke) “Türkiye Mektupları ” adlı eserinde "Türkler hayırseverliklerini hayvanlara karşı bile gösterirler. Bayezid Camisi´nin avlusunda da güvercinler için bir bakım yeri vardır." diye yazmıştır.

Helmuth Von Moltke (Helmut Fon Moltke)´nin yazdıklarından hareketle, Türklerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Aşağıdakilerden hangisi, Fransız Devrimi sonrasında, Osmanlı Devleti´nin parçalanmayı önlemek için yapmış olduğu çalışmalar arasında değildir?

Sanayi Devrimi ’nin ortaya çıkışıyla atölyeler ve el tezgahları ile üretim yapan Osmanlı Devleti bu durumdan olumsuz etkilenmeye başlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi ’nin Osmanlı Devleti üzerindeki olumsuz etkilerinden biri olamaz?

18. yüzyılda İngiltere ’de başlamış, Avrupa ’ya yayılmış, insan ve hayvan gücüne dayalı üretimin yerini makine gücü almaya başlamıştır. Yeni üretim teknikleri sayesinde seri ve fazla ürün ortaya çıkmıştır. Tüm bu gelişmelerle ham madde ve pazar ihtiyacı artmış, bu da ülkeler arasında savaşlara varan rekabete neden olmuştur.

Verilen anlatımda aşağıdaki gelişmelerden hangisinden bahsedilmektedir?

Reform Hareketleri ile Avrupa ’da Katolik ve Ortodoks mezheplerinin yanında Protestanlık, John Calven önderliğinde Kalvenizm ve Anglikanizm olmak üzere farklı mezhepler ortaya çıktı. Kilisenin mal ve topraklarına el konuldu. Kiliseye ve din görevlilerine duyulan güven azaldı. Okullar, kilisenin elinden alınarak eğitimde laik sisteme geçildi. Katolik Kilisesi,kendini düzeltmek zorunda kaldı ve yenilikler yaptı. Avrupa ’da Reform Hareketleri yaşanırken Osmanlı Devleti, Kanuni Sultan Süleyman yönetiminde en güçlü dönemini yaşıyordu. Avrupa ’daki olayları yakından takip eden Kanuni Sultan Süleyman, Luther ’i destekledi ve Haçlı birliğinin parçalanmasını da fırsat bilerek pek çok yeri fethetti. Osmanlı Devleti, topraklarındaki gayrimüslimlere din ve inanç özgürlüğü sağladığı için Avrupa ’daki iç karışıklıklardan etkilenmedi.

Verilen anlatımdan hareketle Reform Hareketleriyle birlikte;

1. Avrupa´da mezhep birliği bozulmuştur.
2. Osmanlı Devleti Avrupa´daki karışıklıkları kendi lehine kullanmıştır.
3. Avrupa´da eğitimde din etkisi azalmaya başlamıştır.

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Rönesans ile birlikte Dünya ’nın şekli ile ilgili bilimsel gerçeklerin ortaya çıkması Avrupa´da Katolik kilisesine güveni azalttı. Bu durum Katolik kilisesinin eski gücünü kaybetmesine ve Avrupa ’da Reform Hareketi ’nin başlamasına neden oldu. gitti.

Yukarıdaki anlatımda Rönesans´ın daha çok hangi alandaki sonucundan bahsedilmektedir?